Хууль зүй дотоод хэргийн яам

A+ R A-

Notice: Undefined variable: this in /homed/mojgov/public_html/libraries/joomla/filter/filterinput.php on line 186

Notice: Undefined variable: this in /homed/mojgov/public_html/libraries/joomla/filter/filterinput.php on line 186

Notice: Undefined variable: this in /homed/mojgov/public_html/libraries/joomla/filter/filterinput.php on line 186

Notice: Undefined variable: this in /homed/mojgov/public_html/libraries/joomla/filter/filterinput.php on line 186

Эрүүгийн багц хуулийн төслүүдийн талаархи товч танилцуулга

Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар эхэлсэн шүүхийн шинэтгэлийг УИХ-ын 2012 оны сонгуулийн үр дүнд байгуулагдсан Шинэчлэлийн Засгийн газар үргэлжлүүлэхээр үйл ажиллагааныхаа хөтөлбөрт томоохон зорилт болгон тусган ажиллаж байна.
Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн ЭРХ ЧӨЛӨӨТЭЙ МОНГОЛ ХҮН гэсэн бүлэгт “Төр засгийг түмэн олондоо тунгалаг, нээлттэй болгож, хариуцлага, хяналтыг төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим болгон мөрдүүлж, хүнд сурталгүй, авлигаас ангид төрийн үйлчилгээг бий болгож, улмаар төрийн албыг нийтийн алба, төрийн үйлчилгээг нийтийн үйлчилгээ болгон үндсээр нь өөрчилж, хууль дээдлэн, хүн бүр эрх тэгш, эх орондоо, аймаг, хотдоо сайхан амьдрах нийгмийг цогцлооход энэ чиглэлийн эрхэм зорилго оршино” гэж заажээ.
Энэхүү зорилтын хүрээнд Хууль зүйн яам эрүүгийн тогтолцооны шинэтгэлийг эхлүүлж, эрүүгийн багц хуулийн төслүүдийг боловсруулж, Улсын Их хурлын 2012 оны намрын чуулганд өргөн мэдүүлэхээр ажиллаж байна.

Эрүүгийн хуулийн төслийн талаар

2002 онд батлагдсан Эрүүгийн хууль хэрэгжиж эхэлснээс хойш даруй 10 гаруй жил өнгөрч, хууль тогтоогч болон хэрэгжүүлэгч, эрдэмтэн судлаачдын зүгээс уг хуулийг шинэчлэх цаг үеийн хэрэгцээ, шаардлага гараад байгааг хүлээн зөвшөөрч байна.
Эрүүгийн хуулийг шинэчлэхдээ тулгарч буй бэрхшээл, тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх, нийгмийн хөгжлийг даган нягтарч, өөрчлөгдөж буй нийгмийн харилцааны агуулгад нийцүүлэн шинээр үйлдэгдэх болсон гэмт хэргийн агуулгад тохирсон, Монгол Улсын иргэн, нийтийн эрх ашгийг хамгаалах чиглэлд төрийн эрүүгийн бодлогыг тодорхойлж байна.
Монгол улсад эрүүгийн хариуцлагын тогтолцоонд хорих ял хамгийн их хувийг эзэлдэг. Шүүхийн 2011 оны шүүн таслах ажиллагааны нэгдсэн мэдээгээр тухайн онд шийдвэрлэсэн эрүүгийн хэрэг 7.6 хувиар, ял шийтгүүлэгчид 12.6 хувиар өссөн ба нийт ялын дотор хорих ялын эзлэх хувь 77.4 хувь, 5.8 хувь албадан ажил хийлгэх, 12.5 хувь баривчлах ял, бусад ял 0.1 хувь гэсэн судалгаа байна.
Шоронгоос суллагдсан хүмүүсийн дунджаар 70 орчим хувь нь дахин гэмт хэрэг үйлдэж, ял шийтгүүлжээ. Ял, шийтгэл гарцаагүй байх ёстойдоо чухал болохоос гэмт явдлын шалтгаан байх учиргүй юм. Энэ чиглэлд онцгой анхаарч сонгон хэрэглэх боломжтой албадлагын арга хэмжээ болох нийтэд тустай ажил хийлгэх, эрх чөлөө хязгаарлах /электрон гав/, хүүхдэд хүлээлгэх хариуцлагыг шинээр оруулж байна. Ингэснээр хорих ялыг багасгаж, үр нөлөөтэй, хүний хувийн байдалд тохирсон эрүүгийн хариуцлагын хэлбэрийг шинээр тусгахад анхаарч байна.
Түүнчлэн, гэмт хэрэг, зөрчлийн ялгаа заагийг тодорхой гаргаж, зөрчлийн тухай хууль, Эрүүгийн хууль харилцан бие биенээ нөхөх чиглэлд анхаарч, хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, нийтийн эрх ашгийг хангах бодлогыг нэн тэргүүнд баримтална. Гэмт хэргийн төрлийг шинээр бүлэглэж, шинэ гэмт хэрэг, тухайлбал, хүн худалдаалах, хар тамхи, мөнгө угаах, мэдээллийн аюулгүй байдал, түүнд халдсан зарим гэмт хэргийг хуульчлах, авлига, албан тушаалын гэмт хэргийг тодорхой зааж, шан харамж авах гэх мэт зарим гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнийг өөрчилнө.
Онц аюултай гэмт хэрэгтэн, урьд ял шийтгүүлсэн, давтан үйлдсэн гэж хүнийг “шошгожуулж” нэрлэн, хүндээр шийтгэдэг хууль зүйн үр дагавар үүсгэж байсан ойлголтыг өөрчилж, ялын бодлогоор гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх боломжтой юм.
Цаазаар авах ялыг халж, түүний оронд бүх насаар нь хорих ялыг шинээр нэмж оруулан, хорих ялын нээлттэй хаалттай дэглэмд шилжих зохицуулалтыг оруулж байна.
Хууль алагчилж хүрдэг, ялимгүй хэрэг үйлдсэн хүн хүнд ял авч, авлига албан тушаалын хэрэг үйлдэж их хэмжээний хохирол учруулсан хүн хөнгөн ял авдаг гэсэн иргэдийн дүгнэлтийг үндэслэж авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгт онодуулахаар ялыг чангатгана. Эрүүгийн хуулийг УДШ-ийн тогтоолоор тайлбарлаж ,төсөөтэй хэрэглэдэг явдлыг багасгах үүднээс хууль зүйн техник, нэр томъёоны асуудалд анхаараал хандуулан ажиллаж байна.

Эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төслийн талаар

Монгол Улсад өнөөдөр мөрдөгдөж буй эрүүгийн байцаан шийтгэх ажиллагааг Монгол Улсын Үндсэн хууль, бусад хууль, олон улсын гэрээ хэлэлцээрт тусгагдсан хүний эрх, эрх чөлөөг хангах, хамгаалахтай холбогдсон хэм хэмжээнд нийцүүлэх шаардлагатай байна.

Эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчдын эрх ашгийг хангах, яллах, өмгөөлөх талын эрх тэгш мэтгэлцээний үндсэн дээр явагдах зарчим бүхэн хэрэгжих нөхцөл бүрдүүлэх, хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур шүүгчийн зөвшөөрөлгүйгээр хүний эрхэд халдах, хязгаарлах явдлыг хориглох зэрэг асуудлыг нарийвчлан зохицуулах зорилгоор эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг шинэчлэн найруулах төсөл боловсруулж байна.

Хууль сахиулах үйл ажиллагааны тухай хуулийн төслийн талаар

Монгол Улсад хууль сахиулах чиг үүргийг олон салбарын мэргэжлийн байгууллага хэрэгжүүлдэг боловч өнөөг хүртэл төрөлжсөн хуульгүй явж ирлээ.
Хууль сахиулах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх журмыг гэмт хэрэг болон зөрчлийг шалган шийдвэрлэх салбар эрх зүйн хүрээнд төдийгүй байгууллагын хэм хэмжээ тогтоосон салбарын хуулиудаар зохицуулж байгаа нь эрх зүйн хийдэл, цоорхой, давхардлыг бий болгож, улмаар хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байх, аливаа хэлбэрээр ялгаварлан гадуурхагдахгүй байх Үндсэн хуулийн зохицуулалтыг гажуудуулах нөхцөл болж байна.
Иймд гэмт хэрэг, зөрчлийг бүртгэх, мөрдөн шалгах эрх бүхий цагдаа, мөрдөх болон хилийн алба, татвар, гааль зэрэг хууль сахиулах байгуулага, албан тушаалтны үйл ажиллагааг хүний эрх, эрх чөлөөг дээдэлсэн, ашиг ашиг сонирхлын зөрчил, авилгалаас ангид нэгдсэн зарчим, журмаар хэрэгжих эрх зүйн баталгааг бүрдүүлэх шаардлагад үндэслэн Хууль сахиулах үйл ажиллагааны тухай бие даасан хуулийн төслийг боловсруулж байна.

Цагдаагийн байгууллагын тухай, Цагдаагийн албан хаагчийн
эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төслийн талаар

Монгол Улсын нийгмийн амьдралд гарч буй өөрчлөлт, олон улсын туршлагыг өөрийн орны онцлогт нийцүүлэх, цагдаагийн байгууллагын үйл ажиллагаанд хүний эрх эрх чөлөөг дээдлэх, иргэний хяналтыг бий болгох зорилгоор Цагдаагийн байгууллагын тухай хуулийн төслийг шинэчлэн боловсруулж байна. Цагдаагийн байгууллагын үйл ажиллагааг нь үнэлж дүгнэх, хяналт тавих үүрэг бүхий иргэдийн төлөөллөөс бүрдсэн Иргэний зөвлөлийг орон нутаг, хотын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын дэргэд байгуулахаар, мөн тодорхой нутаг дэвсгэрт нийтийн амгалан тайван байдлын төлөө цагдаагийн албан хаагчид дэмжлэг үзүүлэн ажиллах олон нийтийн цагдаагийн ажилтныг ажиллуулдаг болох юм.

Цагдаагийн байгууллагын албан хаагчийн эрх зүйн байдлыг өөрчлөн тодорхойлж, гэмт хэрэг, нийгмийн хэв журам хангах чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг албан хаагчийг тэдэнд туслах, дэмжлэг үзүүлэх үүрэг бүхий ажилтнаас зааглан ялгаж, цагдаагийн албан хаагчийн цалин хөлс, амралт, шагнал урамшуулал, зэрэг дэв, тэтгэвэр тэтгэмж, нийгмийн халамжийн бодлогыг шинэчлэн, үйл ажиллагаагаа хараат бусаар, үр дүнтэй явуулах нөхцөл бололцоог хангахаар зорьж байна.

Мөрдөх албаны тухай хуулийн төслийн талаар

Сүүлийн жилүүдэд манай улсад хүний наймаа, мөнгөн угаах, хар тамхины, албан тушаалын зэрэг зохион байгуулалттай шинжтэй, нууц далд аргаар үйлдэгддэг гэмт хэргүүдэд ихээр үйлдэгдэх болж, гэмт хэргийн гаралт эрс нэмэгдэж байгаа нь эдгээр гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиг үүргийг цагдаагийн байгууллага дангаар хариуцах боломж хүний нөөц, техник хэрэгсэл, бүтэц зохион байгуулалтын хувьд ямар ч хүрэлцээ, боломжгүй байгаа нь цаашид Монгол улсын үндэсний аюулгүй байдалд аюул учруулах хэмжээнд хүрч байна. Иймд зохион байгуулалтай гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх талаар анхаарч, шинэ арга барил, шинэ түвшинд, шинэ бодлогоор энэ төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх шаардлага зүй ёсоор гарч байгаа тул зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиг үүрэгтэй, бие даасан байгууллагыг байгуулах зорилгоор Мөрдөх албаны тухай хуулийг боловсруулан батлуулахаар ажиллаж байна.
Мөрдөх албаны хуулиар тодорхой төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх, хамгаалах, урьчилан сэргийлэх чиг үүргийг Монгол улсын төдийгүй хамтын ажиллагааны хүрээнд гадаад улсад ажиллах чадамж бүхий мөрдөх албыг байгуулах хууль эрх зүйн үндэс бүрдэнэ.

Гэрч, хохирогчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийн талаар

Гэрч, хохирогчийг хамгаалах, туслалцаа үзүүлэх нэгдсэн тогтолцоо бүрэлдүүлэх, эрх зүйн бие даасан зохицуулалтыг бий болгох зорилгоор олон улсын конвенци, бусад улсын хууль тогтоомжийг судалсны үндсэн дээр Гэрч, хохирогчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийг боловсруулж байна.
Хуулийн төсөлд гэрч, хохирогчийн аюулгүй байдлын болон сэтгэл зүйн хамгаалалтын арга хэмжээг авах, тэдэнд эрх зүйн болон эрүүл мэндийн туслалцаа үзүүлэх талаарх зохицуулалтыг тусгасан болно.
Гэрч, хохирогчийг хамгаалах эрх зүйн орчин бүрдснээр гэрч, хохирогчийг хамгаалах нэгдсэн тогтолцоо бий болж, гэмт хэргийн улмаас амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийн хохирол учирсан болон учирч болзошгүй этгээдийг хамгаалах, тэдэнд хууль зүйн болон эрүүл мэндийн туслалцаа үзүүлэх асуудал эрх зүйн хүрээнд баталгаажихаас гадна Монгол Улсын олон улсын гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхэд чухал ач холбогдолтой болох юм.

Хууль зүйн туслалцааны тухай хуулийн төслийн талаар

Монгол Улсын иргэний Үндсэн хуулиар баталгаажсан хууль зүйн туслалцаа авах эрхийг хангах, түүнчлэн Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай олон улсын Пактад заасан “...өөрийгөө биечлэн өмгөөлөх буюу өөрийн сонгон авсан өмгөөлөгчөөр өмгөөлүүлэх, ... өмгөөлөгчийн хөлсийг төлөх хүрэлцээтэй мөнгө хөрөнгө байхгүй бол үнэ төлбөргүй үйлчлүүлэх” баталгаагаар хангагдах эрхийг баталгаажуулах зорилгоор Хууль зүйн туслалцааны тухай хуулийн төслийг боловсруулж байна.

Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан хүн амын амьжиргааны түвшинг илтгэх ядуурлын хамралтын хүрээ 2011 онд 29.8 хувь буюу Монгол Улсад 3 хүн тутмын 1 нь ядуурлын түвшинд амьдарч байна. Гэтэл эрүүгийн гэмт хэрэгт холбогдсон, шүүхээр ял шийтгүүлсэн хүмүүсийн 80 гаруй хувь нь боловсролын түвшин доогуур, эсхүл боловсролгүй, ядуу иргэд байдаг гэсэн судалгаа байдаг. Гэвч хууль зүйн туслалцаа үзүүлж байгаа өнөөгийн тогтолцоо хүн амын хамгийн ядуу хэсэгт хүртээмжтэй биш байна.

Иймээс төлбөрийн чадваргүй иргэдэд үнэ төлбөргүй хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх үйл ажиллагааг зохицуулсан бие даасан хууль батлах шаардлага үүсээд байгаа бөгөөд уг хуулийн төсөлд хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх үйл ажиллагааны тогтолцоо, зохион байгуулалт, санхүүжилт, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх өмгөөлөгчийн эрх зүйн байдал, тусгаж өгнө.

*********

Geree-banner

Banner-GemtHeregHuuli3

ZG-ActionPlan2012



Get the Flash Player to see this player.

time2online Joomla Extensions: Simple Video Flash Player Module